โรคข้อเสื่อมและข้ออักเสบรูมาตอยด์

โรคข้อเสื่อม (Osteoarthritis)
เป็นโรคที่เกิดจากการอักเสบของข้อเนื่องจากความผิดปกติที่กระดูกอ่อนผิวข้อ และกระดูกบริเวณใกล้ข้อ ทำให้กระดูกอ่อนที่ผิวข้อบางลง ส่งผลให้เกิดข้อบวมแดง ข้อฝืด เคลื่อนไหวลำบาก ปวดข้อ มีเสียงเวลาเคลื่อนไหว ข้อโตขึ้น ถ้าปล่อยทิ้งไว้จะทำให้ข้อบิดเบี้ยว ผิดรูปร่าง และเกิดข้อพิการได้
โรคนี้พบมากในผู้สูงวัยและพบได้พอๆกันทั้งในหญิงและชาย ข้อเสื่อมเกิดได้กับทุกข้อ แต่ส่วนมากมักเกิดที่บริเวณคอ หลังและอาจเกิดที่ข้อเข่าและข้อสะโพก

การรักษาโรคข้อเสื่อม
1. การรักษาโดยไม่ต้องใช้ยา ได้แก่การฝึกบริหารกล้ามเนื้อที่ข้อให้แข็งแรง ลดน้ำหนัก การทำกายภาพบำบัด
2. การรักษาด้วยยา การใช้ยาแก้ปวด เช่น พาราเซตามอล การใช้ยาต้านการอักเสบชนิดที่ไม่ใช่สเตรียรอยด์ (NSAIDs) หรือการใช้สเตรียรอยด์ฉีดเข้าข้อ บางรายที่มีอาการมากและใช้วิธีรักษาทั้งสองแบบไม่ได้ผลอาจต้องพิจารณาการผ่าตัดเป็นแนวทางในการรักษาต่อไป

โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์
โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ เกิดจากการอักเสบของเยื่อบุข้อในร่างกายพร้อมๆกันหลายข้อ และเกิดขึ้นได้ทั้งสองข้างของร่างกาย ร่วมกับมีการอักเสบของพังผืดหุ้มข้อ เส้นเอ็น และกล้ามเนื้อรอบๆข้อ ซึ่งเชื่อว่าเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายที่มีการตอบสนองอย่างผิดปกติไป
การรักษาแบบไม่ใช้ยาในผู้ป่วยที่เป็นข้ออักเสบรูมาตอยด์นั้นคล้ายคลึงกับการรักษาในผู้ป่วยที่เป็นโรคข้อเสื่อม ส่วนยาที่นิยมใช้ในการรักษาได้แก่ ยาต้านการอักเสบชนิดที่ไม่ใช่สเตรียรอยด์ ยากลุ่มต้านรูมาติซั่มที่ช่วยในการปรับเปลี่ยนการดำเนินของโรค ยาสเตรียรอยด์ที่ช่วยลดการอักเสบ เป็นต้น

การปฏิบัติตนเมื่อเป็นข้อเสื่อมหรือข้ออักเสบรูมาตอยด์
แม้โรคข้อเสื่อมและข้ออักเสบรูมาตอยด์จะเป็นโรคเรื้อรังที่สร้างความรำคาญและเป็นปัญหาในการดำเนินชีวิตไปบ้าง แต่ท่านสามารถควบคุมการดำเนินของโรคได้ด้วยการออกกำลังกายและดำเนินชีวิตที่ถูกต้อง เช่น
กำหนดเวลาพักผ่อนและการทำงานให้พอเหมาะ ไม่หักโหมจนเกินไป
หลีกเลี่ยงสิ่งที่จะทำให้อาการปวดข้อกำเริบ เช่นการยกของหนัก การนั่งพับเพียบ หรือนั่งสมาธิควรเปลี่ยนอิริยาบถบ่อยๆ
รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และควบคุมน้ำหนักเพื่อไม่ให้ข้อต้องทำงานหนักเกินไป
ควบคุมความเครียดเนื่องจากพบว่าบางคนอาจมีการอักเสบของข้อขึ้นฉับพลันเมื่อมีความเครียดเกิดขึ้น

มาทำความรู้จัก NSAIDs กันหน่อย
NSAIDs ย่อมาจาก Nonsteroidal anti-inflammatory drugs ซึ่งเป็นกลุ่มยาต้านอักเสบชนิดที่ไม่ใช่ สเตรียรอยด์ที่นิยมใช้และมีข้อบ่งชี้ในการรักษาโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์
ยาในกลุ่ม NSAIDs จะช่วยลดอาการข้อฝืด ลดการอักเสบของข้อและลดข้อบวมได้ดีกว่ายาแก้ปวดทั่วไป ส่วนในรายที่เป็นข้ออักเสบรูมาตอยด์นั้น NSAIDs จะช่วยลดปวดข้อ ลดข้ออักเสบ ช่วยลดความทุกข์ทรมานของผู้ป่วยได้ และออกฤทธิ์ได้รวดเร็ว
อย่างไรก็ตามแม้ NSAIDs จะมีบทบาทสำคัญในการรักษาทั้งข้อเสื่อมและข้ออักเสบรูมาตอยด์ได้เป็นอย่างดี แต่ก็ยังมีผลข้างเคียงสำคัญที่ท่านควรพึงระวังการใช้ เช่น ทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร เลือดออกในทางเดินอาหาร ตับอักเสบ การทำงานของไตบกพร่อง บวม ความดันโลหิตสูงขึ้น หัวใจขาดเลือด ผื่นผิวหนัง และการทำงานของไขกระดูกลดลง เป็นต้น โดยผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารพบได้มากที่สุด ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดท้อง จุกแน่นลิ้นปี่ คลื่นไส้อาเจียน อาหารไม่ย่อย อาเจียนเป็นเลือด และถ่ายดำ
แต่ในปัจจุบันมียา NSAIDs กลุ่มใหม่คือ กลุ่มที่มีฤทธิ์จำเพาะต่อเอ็นไซม์ COX- 2 ซึ่งจะมีผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารน้อยกว่าและยังมีฤทธิ์รักษาอาการอักเสบของข้อได้ดี
ปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดผลข้างเคียงต่อทางเดินอาหาร อาทิ มีประวัติเป็นแผลในกระเพาะอาหาร อายุมากกว่า 65 ปี มีการใช้ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์และแอสไพรินร่วมด้วย เป็นโรคเรื้อรังเช่น ตับ ไต และหัวใจ ตลอดจนผู้ใช้ยา NSAIDs ในขนาดสูงหรือมากกว่าหนึ่งชนิดพร้อมกัน เป็นต้น
การดูแลรักษาโรคข้อเสื่อมและข้ออักเสบรูมาตอยด์ที่ถูกต้องนั้นท่านควรหมั่นตรวจเช็คร่างกายและทำตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรในการใช้ยาที่ถูกต้อง เพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยเองจากผลข้างเคียงที่เกิดขึ้น อีกทั้งยังเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการรักษา

คลินิกโรคข้อและรูมาตอยด์โรงพยาบาลมิชชั่น
ให้บริการตรวจวินิจฉัยและการรักษาโรคข้อเสื่อมและรูมาตอยด์ ทั้งการไม่ใช้ยา การใช้ยาและการผ่าตัด โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ พร้อมทีมงานสนับสนุนเพื่อช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพสูงสุด เช่นนักโภชนาการ นักกายภาพบำบัด ซึ่งผู้ป่วยสามารถขอรับคำปรึกษาในด้านโภชนาการ การออกกำลังกาย รวมถึงการลดน้ำหนักได้ตลอดเวลา

ท่านสามารถเข้ารับบริการ ณ แผนกผู้ป่วยนอกทุกวันพุธ เวลา 08.00-20.00 น. สอบถามและทำนัดที่ 02-282-1100 กด 0